చారిత్రక ఆలయాలు పునరుద్ధరించాలి

ఢిల్లీ : వరంగల్​ ఉమ్మడి జిల్లాలో ఉన్న చారిత్రక ఆలయాలైన వెయ్యి స్తంభాల గుడి, రామప్ప ఆలయాల పునరుద్ధరణ పనులు చేపట్టాలని కేంద్ర ప‌ర్యాట‌క శాఖ మంత్రి ప్ర‌హ్లాద్ సింగ్ ప‌టేల్​ను ఎమ్మెల్సీ పోచంపల్లి శ్రీనివాస్​రెడ్డి కోరారు. బుధవారం ఢిల్లీలోని ఆయన కార్యాలయంలో మంత్రి ప్ర‌హ్లాద్ సింగ్ ప‌టేల్​కు ఎంపీలు జోగినపల్లి సంతోష్ కుమార్ , బండ ప్రకాష్ , మాలోత్ కవితతో కలిసి ఎమ్మెల్సీ పోచంప‌ల్లి వినతిపత్రం అందజేశారు.

ads

రాజ‌వంశ కాకతీయులు వారి అప్ప‌టి రాజధాని, ఇప్ప‌టి వ‌రంగ‌ల్ జిల్లా కేంద్రం నడిబొడ్డున వెయ్యి స్తంభాల గుడి క‌ట్టించార‌ని తెలిపారు. స్వ‌ర్ణ‌యుగంగా పేరుగాంచిన కాక‌తీయులు నిర్మించిన ఆలయాల్లో వెయ్యి స్తంభాల ఆలయం అత్యంత ప‌రిగ‌ణ పొందిందని ఎమ్మెల్సీ పోచంపల్లి శ్రీనివాస్​రెడ్డి పేర్కొన్నారు. ఈ ఆలయంలోని నక్షత్ర ఆకారంలో వాస్తుశిల్పం అద్భుతమైన హస్త కళాకారుల నైపుణ్యానికి సాక్ష్యంగా నిలుస్తోందన్నారు. ఆలయానికి చెక్కిన రాతి స్తంభాలు ఆనాటి క‌ళా వైభ‌వాన్ని నేటికీ చాటుతూ ఉన్నాయని లేఖ‌లో వివరించారు. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం, కాకతీయ రాజు రుద్రదేవుడి ఆదేశాల మేరకు క్రీ.శ 1175–1324 మధ్య వెయ్యి స్తంభాల ఆలయం నిర్మించబడిందన్నారు. కళాఖండంగా ఉన్న ఈ ఆలయాన్ని విష్ణు, శివుడు, సూర్య హిందూ దేవతలకు అంకితం చేయబడిన‌దిగా ప్రసిద్ధిగాంచిందన్నారు. శాండ్ ‌బాక్స్ పద్ధతిని ఉపయోగించి 1000 స్తంభాల ఆలయ పునాదులు వేశారని గుర్తుచేశారు. ఈ క‌ళా వైశిష్ట్యం కాక‌తీయ యుగపు శిల్ప చాతుర్యానికి మ‌చ్చు తున‌క‌ అన్నారు. 800 ఏళ్లకు పైగా ఆలయం చెక్కుచెదరకుండా ఉందన్నారు. ఒక‌టి రెండు స్తంభాలు ఒరిగాయ‌న్న కార‌ణంగా ఆలయానికి దక్షిణాన ఉన్న ‘నాట్య మండపం’ పునర్నిర్మాణం చేపట్టారన్నారు. 2005 లో భారత పురావస్తు శాఖ దేవాల‌య స్తంభాల‌ను తొల‌గించివేసిందని చెప్పారు. అయితే పునరుద్ధరణ పనులు నిరుత్సాహంగా నెమ్మదిగా జరుగుతున్నాయని సూచించారు. ఇది 18 నెలల్లోపు పూర్తి చేయాలని అనుకున్నారు కానీ ఒక దశాబ్దం గడిచినా ఇంకా పూర్తి కాలేదని పోచంపల్లి ఆవేదన వ్యక్తంచేశారు. ఈ ఆలయాన్నివెంట‌నే పూర్తి చేయాల‌ని కేంద్ర మంత్రికి ఎమ్మెల్సీ పోచంప‌ల్లి శ్రీ‌నివాస్ రెడ్డి విజ్ఞ‌ప్తి చేశారు.

రామప్ప ఆలయ అభివృద్ధికై విన‌తి

ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిగాంచిన రామప్ప ఆలయం వరంగల్ నగరానికి 77 కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉందన్నారు. ఈ ఆలయంలోని ఒక శాసనం క్రీ.శ 1213 నాటిదని తెలిపారు. కాకతీయ పాలకుడు గణపతి దేవ కాలంలో దీనిని జనరల్ రేచెర్ల రుద్రారెడ్డి నిర్మించారని పోచంపల్లి చెప్పారు. 2019 లో ఈ ఆలయం ప్రతిపాదిత యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం “ది గ్లోరియస్ కాకతీయ దేవాలయాలు, గేట్వేలు” లో “తాత్కాలిక జాబితాలో” చేర్చబడిందని పేర్కొన్నారు. ప్రసిద్ధ యాత్రికుడు మార్కో పోలో కాకతీయ సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించినప్పుడు ఈ ఆలయాన్ని “దేవాలయాల గెలాక్సీలో ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రం” అని పిలిచాడని ఎమ్మెల్సీ పోచంపల్లి వివరించారు. రామప్ప ఆలయం 6 అడుగుల ఎత్తైన నక్షత్ర ఆకారపు వేదికపై గంభీరంగా కనిపిస్తుందన్నారు. గర్భగుడి ముందు ఉన్న హాలులో అనేక చెక్కిన స్తంభాలు ఉన్నాయని ఎమ్మెల్సీ పోచంపల్లి లేఖలో పేర్కొన్నారు. ఇవి కాంతి స్థలాన్ని అద్భుతంగా కలిపే ప్రభావాన్ని సృష్టించడానికి ఉంచబడ్డాయన్నారు. ఈ ఆలయాన్ని రామప్ప అనే శిల్పి చెక్కారన్నారు. భారతదేశంలో శిల్పి పేరుమీద ఉన్న ఏకైక ఆలయం ఇది అని పోచంప‌ల్లి శ్రీ‌నివాస్ రెడ్డి లేఖ‌లో స్పష్టంచేశారు. ప్రధాన నిర్మాణం ఎర్రటి ఇసుకరాయిలో ఉంది. కానీ వెలుపల ఉన్న స్తంభాలలో ఇనుము, మెగ్నీషియం, సిలికా అధికంగా ఉండే నల్ల బసాల్ట్ యొక్క పెద్ద బ్రాకెట్లు ఉన్నాయని పోచంపల్లి చెప్పారు. వీటిపై పౌరాణిక జంతువులు, నృత్యకారులు, సంగీతకారుల చిత్రాలు చెక్కారన్నారు. “కాకతీయ కళాఖండాలు, వాటి సున్నిత శిల్పం, ఇంద్రీయ భంగిమలు ఎంతో ప్ర‌సిద్ధి పొందాయని అని ఎమ్మెల్సీ పోచంపల్లి లేఖలో విశదీకరించారు.

యుద్ధాలు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, దోపిడీ, విధ్వంసాల‌ను త‌ట్టుకుని ఈ ఆలయం ఇంకా చెక్కుచెదరకుండా ఉందన్నారు. 17వ శతాబ్దంలో సంభవించిన భూకంపం స‌మ‌యంలో పాక్షిక న‌ష్టం వాటిల్లిందన్నారు. కొన్ని నిర్మాణాలు నిర్లక్ష్యానికి గురై శిథిలావస్థకు చేరాయని పోచంపల్లి చెప్పారు. కుడి వైపున ఉన్న కామేశ్వర ఆలయం కూల్చివేయబడింది. ఆలయ బయటి గోడలోని ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారం కూడా పాడైపోయింది. ఈ ద‌శ‌లో ఈ రామ‌ప్ప దేవాల‌య పున‌రుద్ధ‌ర‌ణ జ‌ర‌గాల్సి ఉంది. వెయ్యిస్తంభాల ఆల‌యాన్ని సాధ్య‌మైనంత వేగంగా పున‌రుద్ధ‌రించాల‌ని కోరారు. రామ‌ప్ప దేవాల‌య స‌మ‌గ్ర అభివృద్ధికి పాటు ప‌డాల‌ని కేంద్ర ప‌ర్యాట‌క‌ మంత్రి ప్ర‌హ్లాద్ సింగ్ ప‌టేల్​ రాష్ట్ర ఎమ్మెల్సీ పోచంప‌ల్లి శ్రీ‌నివాస్ రెడ్డి విజ్ఞ‌ప్తి చేశారు.